AI-geletterdheid bij de overheid: leerroutes die werken

De AI Act bepaalt onder andere dat medewerkers zich moeten ontwikkelen in AI geletterdheid. Sterker nog: ze moeten aantoonbaar opgeleid zijn. Klinkt logisch, maar hoe pak je het aan? Er zijn verschillende leerroutes mogelijk om medewerkers op te leiden. En elke organisatie is anders en heeft dus behoefte aan een andere oplossing. In dit artikel krijg je inzicht in de mogelijkheden en duik je in succesvolle leerroutes bij andere gemeenten. Welke sluit het beste aan bij jouw organisatie?

De AI Act dwingt organisaties om kritisch naar hun leercultuur te kijken, maar het échte doel is groter dan alleen voldoen aan wetgeving. Het gaat om het structureel ontwikkelen van digitale geletterdheid, zodat medewerkers niet alleen compliant zijn, maar ook met meer plezier en vertrouwen hun werk kunnen doen, tijdswinst behalen en risico’s verminderen.

Dit geldt voor AI geletterdheid, maar de aanpak is breder toepasbaar. Want de arbeidsmarkt verandert snel: functies verschuiven, werkwijzen veranderen. En dat vraagt om medewerkers die zich kunnen blijven aanpassen. Een toekomstbestendige organisatie begint bij toekomstbestendige mensen.

Ongeacht het thema, leerroutes bouwen we altijd op vanuit drie bouwstenen: 

1. Inzicht en reflectie
   Weet waar je staat, voordat je begint. Dat kan via een nulmeting of organisatiescan, waarmee je de huidige kennis en leerbehoefte in kaart brengt. Zo start je niet zomaar ergens, maar vanuit een helder vertrekpunt.
2. Kennis en vaardigheden
   Korte, praktijkgerichte leervormen zoals e-learnings, video’s en microlearnings. Laagdrempelig, direct toepasbaar en goed te combineren met drukke werkdagen.
3. Beleid en toepassing
   Kennis omzetten naar de eigen praktijk. Denk aan werkplekleren of interactieve workshops, waarin medewerkers samen vertalen wat de nieuwe kaders betekenen voor hun dagelijkse werk.

Elke gemeente is anders en dat zie je terug in de keuzes die organisaties maken. Deze drie gemeenten laten zien hoe je leerroutes succesvol inzet:

De kracht van hun aanpak zit in:

• het continu evalueren en bijsturen volgens de PDCA-cyclus 
• een duidelijk overzicht van AI-toepassingen en bijbehorende risico’s 
• een divers team dat de verbinding legt tussen strategie en uitvoering 

Hun boodschap aan andere gemeenten: “We staan waar we nu staan doordat we niet hebben afgewacht, maar het lef hebben gehad om te beginnen.”

Ondertussen weet je: een universele route, die bestaat niet.
Wel kun je een aantal vragen stellen die je helpen om de juiste keuze te maken:

• Wat weten medewerkers al en waar liggen de kansen en risico’s?
• Welk tempo past bij de organisatie?
• Is er draagvlak vanuit de organisatie en de medewerkers?
• Is er al beleid, of moet dat eerst worden ontwikkeld?
• Is het management al aan boord of moet deze nog overtuigd worden?  

Het management meenemen is overigens een onderschat onderdeel van een geslaagde leerroute. Niet door alles voor te schrijven, maar door richting en ruimte te geven. Als leidinggevenden het goede voorbeeld geven, werkt dat aanstekelijk.