Stress symptonen bij kinderen per leeftijdscategorie
De leeftijd van je kinderen kan bepalend zijn hoe zij hun stress uiten bij de scheiding. Jonge kinderen die nog niet goed kunnen praten, zullen bijvoorbeeld eerder op een lichamelijke manier hun frustraties uiten.
SEP heeft voor jou verschillende reacties van kinderen op een rijtje gezet. Zo begrijp je waar hun gedrag vandaan komt. Bedenk dat kinderen op meerdere manieren kunnen reageren. Ze kunnen bijvoorbeeld tegelijkertijd boos zijn én last hebben van verlatingsangst.
Hieronder staan per leeftijdsgroep veel voorkomende, herkenbare tekenen van stress bij kinderen.
- Zuigelingen & peuters
• Terugval bij het zindelijk worden en/of eten. Het langzamer aanleren van nieuwe vaardigheden.
• Slaapproblemen (moeite met in slaap te komen, snel wakker worden).
• Ouders niet los kunnen laten, vastklampen aan ouders.
• Knorrigheid, driftbuien, huilbuien.
- 3 – 5 jaar
• Algemene terugval: dekentjes, oud speelgoed, zindelijkheid, duimzuigen.
• Kinderachtig gedrag: in de war, fantasieverhaaltjes.
• Zichzelf de schuld geven, schuldig voelen.
• Angsten bij het slapen, onregelmatige/rusteloze slaap, snel wakker worden.
• Verlatingsangst, vastklampen aan ouders.
• Geïrriteerd, agressief, driftbuien.
- 6 – 8 jaar
• Aanhoudend verdriet, zich verlaten voelen en afgewezen.
• Snikken en huilen.
• Bang dat nachtmerries uitkomen.
• Fantaseren dat ouders weer bij elkaar komen.
• Loyaliteitsconflicten, zich verscheurd voelen.
• Problemen met het in de hand houden van impulsen, neigingen en ongeorganiseerd gedrag vertonen.
- 9 – 12 jaar
• Beseffen dat het gezin uiteenvalt; proberen structuur in de situatie te scheppen.
• Bang om alleen te zijn.
• Extreme woede richting de ouder die zij de schuld geven van de scheiding.
• Fysieke klachten (zoals hoofdpijn en maagpijn).
• Overactief, zodat ze niet over de scheiding hoeven na te denken.
• Schaamte voor wat er bij hun gezin gebeurt; voelen zich anders dan andere kinderen.
- Tieners
• Bang om geïsoleerd en eenzaam te zijn.
• Hebben het gevoel door de ouders te zijn verlaten, dat de ouders niet voor hen beschikbaar zijn.
• Voelen zich gedwongen sneller onafhankelijk en volwassen te worden.
• Voelen rivaliteit ten opzichte van (één van) de ouders.
• Maken zich zorgen over de eigen toekomst op het gebied van liefde en huwelijk en vragen zich af of hun eigen relaties stand zullen houden.
• Ongemakkelijk met afspraakjes en seksualiteit van ouders.
• Chronisch moe, moeite met concentreren.
• Rouwen om het verlies van het gezin.