Omgangsregeling opa en oma?
Voor kinderen is de scheiding van hun ouders erg ingrijpend. Maar ook bij de grootouders kan een echtscheiding voor veel leed zorgen. Uit onderzoek van TNS NIPO blijkt dat voor 53% van de opa’s en oma’s het contact met hun kleinkinderen na een scheiding duidelijk anders is geworden.
Deze groep grootouders is daarna als uitgangspunt gebruikt voor enkele vervolgvragen, waaruit ondermeer het volgende blijkt:
- 66% heeft bij scheiding het meeste verdriet om het leed van de kleinkinderen;
- 47% verwijt de ex-schoonkinderen, dat ze de kleinkinderen minder zien;
- 61% verliest het contact met schoondochter of –zoon;
- 12% ziet de kleinkinderen na de scheiding nooit meer.
Uit het onderzoek blijkt verder dat 63% van de grootouders meer rechten wil als het gaat om de omgang met hun kleinkinderen. Volgens de huidige wetgeving kunnen grootouders de rechter om een omgangsregeling vragen. Specifiek staat in de wet dat bloedverwanten in de tweede graad, waaronder oma’s en opa’s, maar ook ooms en tantes om een omgangsregeling kunnen verzoeken.
Op grond van een “nauwe persoonlijke betrekking” kan de rechter beslissen dat er een omgangsregeling moet komen. Een belangrijke voorwaarde die de rechter stelt, is dat opa en oma een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de verzorging en opvoeding van het kind. Er moet sprake zijn van een voldoende betekenisvolle relatie met het kind. Dit betekent dat regelmatige bezoekjes met de ouders bij opa en oma en af en toe een logeerpartijtje niet voldoende is.
De rechter kan het verzoek om een omgangsregeling afwijzen "vanwege het belang van het kind". En vaak is dat het geval wanneer de verzorgende ouder per sé niet wil dat er contact is tussen kind en grootouders en dat het kind behoefte heeft aan rust. Grootouders zijn daarom overgeleverd aan de goede wil van de ouders. Het is dus maar hopen dat de ouders uit zichzelf inzien hoe waardevol het contact van hun kind met (beide) opa's en oma's is. Procederen om omgang af te dwingen lijkt weinig zinvol, aangezien ouders het laatste woord hebben en grootouders aan het kortste eind kunnen trekken.
Eventuele tegenwerking van ouders is erg jammer, want het is voor kinderen erg plezierig goed contact te houden met de grootouders. De rol van opa en oma is heel belangrijk. Een scheiding van de ouders veroorzaakt immers al zoveel veranderingen voor de kinderen. Grootouders kunnen hun kleinkinderen dan juist een veilige en stabiele plek bieden. Een plek waar het leven gewoon door gaat en waar niet alles in duigen is gevallen.
TIPS voor grootouders
Begin niet over de scheiding van de ouders. Praat er alleen over als de kleinkinderen dit zelf initiëren. Wees niet negatief over de ex-schoondochter of ex-schoonzoon. Laat de bezoeken en logeerpartijen precies zo verlopen zoals voor de scheiding. Dat geeft het meeste rust.